ADC-toets voor gemeentelijke infrastructuur geslaagd

Uit de ABRS-uitspraak van 24 juli 2019, ECLI:NL:RVS:2019:2560 volgt, dat de ADC-toets voor het gemeentelijk infrastructuurproject Kembaan-West is gelukt. Deze uitspraak geeft nieuwe inzichten, hoe een ADC-toets kan worden verricht.

Hoe nu verder na PAS-uitspraken? ADC-toets kan succesvol zijn
Door de PAS-uitspraken van 29 mei 2019 (ECLI:NL:RVS:2019:1603 en ECLI:NL:RVS:2019:1604) is het de vraag ‘hoe nu verder?’ ingeval van stikstofdepositietoenames op stikstofoverbelast Natura 2000-gebied. Naast een ecologische systeemanalyse, interne of externe saldering is mogelijk ook de ADC-toets een oplossing. Een plan of een vergunning voor een project is dan mogelijk, als voldaan wordt aan de ADC-criteria: ontstentenis van alternatieve oplossingen (A), dwingende redenen van groot openbaar belang (D) en compensatie van de ecologische schade (C). Vooruitlopend op de PAS-uitspraken is op rijksniveau een ADC-toets toegepast voor het project Blankenburgverbinding. Deze toets is akkoord bevonden. Zie ABRS 8 augustus 2018, ECLI:NL:RVS:2018:2627. Door de uitspraak van 24 juli 2019 is duidelijk geworden, dat een ADC-toets ook bij niet-rijksprojecten succesvol kan zijn.

Bestemmingsplan Kempenbaan-West
Het bestemmingsplan “Kempenbaan-West” voorziet in een nieuwe aansluiting op de rijksweg A67 en in een verbreding van het zuidwestelijke deel van de Kempenbaan in Veldhoven. Ter plaatse van de aansluiting op de A67 zal ook een nieuwe regionale verbindingsweg tussen Veldhoven en de bestaande N69 op de A67 worden ontsloten, ook wel genoemd "de Nieuwe Verbinding". Deze verbindingsweg is voorzien in het provinciaal inpassingsplan "Nieuwe Verbinding Grenscorridor N69". Het doel van het bestemmingsplan is om de verkeersdoorstroming op de Kempenbaan verbeteren, zodat bedrijventerrein De Run (waar ook het bedrijf ASML gevestigd is) en enkele woonwijken beter bereikbaar worden. Op 20 april 2016, ECLI:NL:RVS:2016:1060, heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State een tussenuitspraak gedaan. De ABRS concludeert – samengevat – dat de passende beoordeling gebreken bevatte en de mitigerende maatregelen toereikend hadden moeten worden geborgd.

Vooruitlopend op PAS-uitspraken: een ADC-toets
In oktober 2018 heeft de gemeenteraad (en dus vooruitlopend op de PAS-uitspraken) het bestemmingsplan opnieuw gewijzigd en een zogenoemde ADC-toets uitgevoerd. De ABRS verklaart het beroep tegen de ADC-toets ongegrond. Zij toetst op grondslag van het beroep de onderdelen “dwingende redenen van groot openbaar belang” en “compensatie”.

Ook dwingende redenen van groot openbaar belang bij alleen infrastructuur
De ABRS meent, dat ook een plan dat alleen infrastructuur mogelijk maakt, een essentiële bijdrage kan leveren aan de economie en de werkgelegenheid. Er kan van een “dwingende reden van groot openbaar belang” sprake zijn. Dat is hier het geval. De infrastructuur is nodig in het belang van de economie in de Brainport Regio Eindhoven en voor behoud en uitbreiding van de werkgelegenheid daar. De verbetering van de bereikbaarheid van Veldhoven-Zuid en bedrijventerrein De Run is een dwingende reden van groot openbaar belang.

Compensatiebepaling i.g.v. stikstofdepositietoename en afweging
Uit de ADC-toets blijkt, dat als gevolg van het plan extra stikstofdepositie optreedt van 2,56 tot 42,07 mol per jaar op de vier betrokken habitattypen. Het effect hiervan is vertaald in oppervlakteverlies op de lange termijn (1.074 m2). Hierbij is rekening gehouden met het kwaliteitsverlies door de extra stikstofdepositie en met de overschrijding van de kritische depositiewaarden. Vanwege het beperkte areaalverlies (19 tot 787 m2 per habitattype en 0,002 tot 0,026%van de oppervlakte per habitattype) kon de raad de belangen van het plan zwaarder laten wegen dan de aantasting van het Natura 2000-gebied.

Compensatie toereikend en voldoende geborgd
Het compensatiegebied is gelegen in een zoekgebied, waar al invulling zou worden gegeven aan de uitbreidings- en verbeterdoelstellingen voor het Natura 2000-gebied. In dit geval was dit niet bezwaarlijk. De ABRS meent dat door het aanwijzen van het compensatiegebied van 5.600 m2 nog voldoende locaties overblijven om uitvoering te geven aan die uitbreidings- en verbeterdoelstellingen. Ook is door de overeenkomst met de beheerder en een voorwaarde in het compensatieplan voldoende gewaarborgd, dat compensatie en beheer elkaar niet overlappen. Verder hoeft het compensatiegebied zich niet al in een gunstige staat van instandhouding bevinden, voordat het wegtracé in gebruik wordt genomen. De ABRS ziet geen aanleiding om te twijfelen aan de effectiviteit van de compensatiemaatregelen zoals beschreven in het compensatieplan. In het bestemmingsplan is een voorwaardelijke verplichting opgenomen. Deze ziet naast de inrichting ook op het treffen van beheermaatregelen in de compensatiegebieden voor de komende 30 jaar, monitoring en bijstelling indien nodig gedurende de ingebruikname. Met deze verplichting is de instandhouding van de compensatiegebieden voldoende verzekerd.

Deze uitspraak geeft aanwijzingen, welke onderbouwing voor de nut en noodzaak van een plan of project nodig is om van een “dwingende reden van groot openbaar belang” uit te kunnen gaan. Ook geeft de uitspraak aan, hoe de compensatie in geval van stikstofdepositietoename kan worden vormgegeven en worden geborgd.

Over de uitspraak is ook een persbericht van de Raad van State verschenen. 

Beleidslijn PAS-partners voor ADC-toets
Of de ADC-toets in de komende periode ook op dezelfde wijze mogelijk blijft, hangt niet alleen af van jurisprudentie, maar ook van de houding van de PAS-partners (de Minister van LNV en de provincies die Wnb-bevoegd gezag zijn). De PAS-partners werken op dit moment aan een beleidslijn voor toekomstige vergunningverlening op basis van extern salderen en op basis van de ADC-toets (kamerbrief 27 juni 2019). Het streven van de PAS-partners is om deze beleidslijn in het najaar van 2019 beschikbaar te hebben. Uit deze beleidslijn zal blijken, welke inhoudelijke eisen de PAS-partners aan een ADC-toets zullen stellen.

Onze collega, advocaat Marcel Soppe, heeft de gemeente Veldhoven bij de ADC-toets voor Kempenbaan-West begeleid en de raad ter zitting bij de ABRS vertegenwoordigd.